10 ขั้นตอนหลักตามแบบพิธีจีน

รายละเอียดและข้อปฏิบัติในพิธีแต่งงานแบบจีนนั้นมีอยู่มาก ซึ่งที่หยิบยกมานี้เป็นพิธีแต่งงานแบบจีนแต้จิ๋วซึ่งเน้นหลักสำคัญของพิธีที่ต้องปฏิบัติให้ครบ แต่อาจแตกต่างกันบ้างในบางรายละเอียด

1.เริ่มต้นด้วยการสู่ขอ ฝ่ายชายจัดหาซินแสผูกดวงกำหนด ฤกษ์ยาม ตั้งแต่ฤกษ์หมั้น ฤกษ์ตัดชุด ฤกษ์ปูเตียง ไปจนถึงฤกษ์รับตัวเจ้าสาว

2.ฝ่ายชายจัดเตรียมของหมั้น ได้แก่ เงินสินสอดทองหมั้น ทองหมั้นนิยมเป็นเครื่องประดับ 4 อย่างคือ สร้อย กำไล ต่างหู และแหวน ยังมีเครื่องประกอบเช่น ผลไม้ ขนม ชุดหมู และของเซ่นไหว้ 2 ชุด ผลไม้ที่นิยมใช้คือ ส้มเช้งเขียว กล้วยเขียวทั้งเครือ จะใช้จำนวนคู่และติดตัวหนังสือซังฮี้ ส่วนขนมหมั้นได้แก่ จันอับ ขนมเหนียวเคลือบเงา ขนมเปี๊ยะโรยงา ถั่วตัด ข้าวพองทึบ โก๋อ่อน เสริมด้วยซาลาเปา พกท้อ และคุกกี้

3.ฝ่ายหญิงจัดเตรียมของพิธีหมั้น ได้แก่ แหวนสำหรับมอบให้เจ้าบ่าว เอี๊ยมแดง ซึ่งมีกระเป๋าให้ใส่เมล็ดธัญพืช 5 อย่าง เหรียญทองลายมังกร ต้นซุงเฉ้า เสียบปิ่นยู่อี่ที่ปากกระเป๋าเอี๊ยม และมีสร้อยทองคล้องที่สายเอี๊ยม

4.เมื่อถึงฤกษ์หมั้น ฝ่ายชายยกขบวนมามอบสินสอด ทองหมั้นสวมแหวนและเครื่องประดับให้เจ้าสาว เสร็จพิธีคู่บ่าวสาวและแขกรับประทานขนมอี๋ จากนั้นแบ่งขนมหมั้นให้กับญาติทั้งสองฝ่าย

5.เช้าวันแต่งงาน เจ้าสาวสวมชุดใหม่สวยงาม เสียบปิ่นยู่อี่ และประดับใบทับทิมที่ผม เมื่อใกล้ถึงฤกษ์ เจ้าสาวจะทานอาหารกับครอบครัว

6.เมื่อถึงเวลาเจ้าบ่าวมารับตัว บางบ้านอาจมีการกั้นประตูในช่วงนี้ จากนั้นทั้งคู่ไหว้ฟ้าดิน ไหว้เจ้าที่ ไหว้เทพเจ้าเตาไฟ และไหว้บรรพบุรุษของเจ้าสาว (หากอาม่า อากง ยังมีชีวิตอยู่ ก็ไหว้ท่านก่อนยกน้ำชาให้พ่อแม่เจ้าสาว)

7.ก่อนออกจากบ้าน คู่บ่าวสาวต้องทานขนมอี๋ จากนั้นพ่อส่งเจ้าสาวไปกับเจ้าบ่าว โดยมีญาติผู้ชายของเจ้าสาวถือตะเกียงเซฟ และกระเป๋าซึ่งบรรจุสมบัติส่วนตัวไปด้วย

8.เมื่อถึงบ้านเจ้าบ่าว ทั้งคู่ต้องไหว้ฟ้าดิน ไหว้เจ้าที่ รวมทั้งไหว้เทพเจ้าเตาไฟ และไหว้บรรพบุรุษของเจ้าบ่าว จากนั้น ยกน้ำชาให้พ่อแม่เจ้าบ่าวและญาติผู้ใหญ่ เสร็จ แล้วคู่บ่าวสาวกินขนมอี๋

9.ฤกษ์เข้าหอ การปูเตียงต้องมีฤกษ์ เมื่อผู้ใหญ่ปูเสร็จต้องวางส้มไว้ที่มุมเตียง และอีก 4 ผลวางใส่จานที่มีตัวซังฮี้และ ใบทับทิมนำไปวางกลางเตียง

10.เช้าวันรุ่งขึ้น เจ้าสาวต้องยกน้ำล้างหน้าให้พ่อแม่สามีเป็นเวลา 3 วัน จากนั้นน้องชายเจ้าสาวมารับทั้งคู่กลับไปกินข้าวที่บ้านฝ่ายหญิง ถือเป็นอันเสร็จพิธีแต่งงาน

เป็นขั้นตอนง่ายๆกระชับให้เข้าใจพอสังเขป ถ้ามีโอกาสลองดูในบทความพิธีแต่งงานแบบจีน ซึ่งในบทความนั้นจะให้รายละเอียดได้มากกว่า ทำให้เราเข้าใจขั้นตอนการแต่งงานแบบจีนเพิ่มมากขึ้น

ขอขอบคุณข้อมูลดีๆจาก www.wedding.in.th

10 สิ่งสำคัญพิธีแบบไทย

ขั้นตอนธรรมเนียมในการปฏิบัติในพิธีแต่งงานแบบไทย ซึ่งรวมทั้งพิธีหมั้นและแต่งงานในวันเดียวกัน ถึงแม้จะรวบรัดแต่ก็ครบถ้วนตามประเพณี....

1.ผู้ใหญ่ฝ่ายชายเจรจาทาบทามสู่ขอ หาฤกษ์หมั้น รวมไปถึงฤกษ์แต่งงาน ซึ่งอาจเป็นวันเดียวกันหรือต่างวันก็ได้ ปัจจุบันนิยมยกขันหมากในวันแต่งงาน และมักจะรวมพิธีทั้งหมดในวันเดียว

2.การแต่งงานแบบรวมพิธีในวันเดียว จะเริ่มต้นตั้งแต่เช้า พระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์ คู่บ่าวสาวตักบาตร ถวายภัตราหาร เลี้ยงพระ และทำพิธีทางศาสนาจนเสร็จ

3.จากนั้นผู้ใหญ่ฝ่ายเจ้าบ่าวจัดเตรียมขันหมากและเครื่องบริวารประกอบ ได้แก่ พาน หรือขันสินสอดทองหมั้น พานแหวน พานขนม ผลไม้ และต้นกล้วย ต้นอ้อย ซึ่งนิยมจัดเป็นจำนวนคู่

4.แห่ขันหมาก ในขบวนจะมีเถ้าแก่เดินนำเจ้าบ่าวและพ่อแม่ตามด้วยผู้ที่ยกขันหมาก ต่อจากนั้นเป็นคนถือพานสินสอดทองหมั้น พานแหวน พานขนม ผลไม้ และต้นกล้วย ต้นอ้อย อาจมีกลองยาว และคนรำนำหน้าขบวนเพื่อสร้างสีสันให้งานก็ได้

5.ฝ่ายเจ้าสาวจะส่งเด็กๆ และญาติพี่น้องออกมากั้นขบวนโดยใช้สายสร้อยเงินหรือทองมากั้น ซึ่งฝ่ายเจ้าบ่าวจะต้อง แจกซองซึ่งมีเงินอยู่ เพื่อผ่านประตูเงินประตูทองต่างๆ จนเข้าไปถึงในบ้านฝ่ายหญิง

6.ฝ่ายเจ้าสาวจะออกมารับขันหมาก ซึ่งเมื่อจัดวางขันหมากเรียบร้อยแล้ว จะตรวจดู สินสอดทองหมั้น แหวน จากนั้น เถ้าแก่จะเรียกเจ้าสาวออกมา รอถึงฤกษ์จึงสวมแหวนเป็นอันเสร็จพิธีหมั้น

7.พิธีไหว้ผู้ใหญ่เจ้าบ่าวเจ้าสาวจะไหว้ตามลำดับอาวุโส แล้วจึงยกพานธูปเทียนแพมอบให้ จากนั้นผู้ใหญ่ให้ของรับไหว้ซึ่งเป็นเงินหรือของมีค่า อาจผูกข้อไม้ข้อมือได้ด้วยก็ได้ แล้วทั้งคู่มอบผ้าไหว้ให้ผู้ใหญ่ และกราบอีกครั้ง

8.พิธีหลั่งน้ำสังข์ คู่บ่าวสาวจุดเทียนและบูชาพระ จากนั้นพ่อแม่จะพาไปนั่งที่ตั้ง โดยที่เจ้าสาวนั่งทางซ้ายเจ้าบ่าวนั่ง ทางขวา ประธานคล้องพวงมาลัย เจิมหน้าผาก สวมมงคลแฝด แล้วจึงหลั่งน้ำสังข์อวยพร โดยพ่อแม่และผู้อาวุโส จะหลั่งน้ำที่ศรีษะ

9.ถ้าทำพิธีหลั่งน้ำสังข์ในช่วงเช้า จะตามด้วยการเลี้ยงอาหารกลางวัน และมีงานฉลองในตอนเย็นของวันนั้นอีกครั้งหรือไม่ก็ได้

10.พิธีปูที่นอน ผู้ที่มาปูจะต้องเป็นคู่สามีภรรยาที่รักกันมีลูกหลานและเป็นคนดี โดยมีของมงคลวางไว้ข้างที่นอน ได้แก่ ฟักเขียว หินบดยา แมวคราว เมื่อได้เวลาส่งตัว ผู้ใหญ่จะจูงเจ้าสาวเข้ามาหาเจ้าบ่าว แล้วให้โอวาท อวยพร

10 ข้อที่กล่าวมาน่าจะทำให้ทุกท่านเข้าใจพิธีการแต่งงานแบบไทยๆเรา อย่างง่ายๆ แต่ถ้าอยากรู้รายละเอียดเพิ่มเติมมากขึ้น ลำดับขั้นตอนที่ชัดเจน สามารถดูจากบทความอื่นใน sweety-wedding ได้

ขอขอบคุณข้อมูลดีๆจาก www.wedding.in.th

ฤกษ์แต่งงาน

การดูฤกษ์แต่งงาน
ฤกษ์การแต่งงาน ถือเป็นสิ่งสำคัญในชีวิต ซึ่งเป็น การตัดสินใจ ระหว่างคน 2 คน ที่จะดำเนินชีวิตร่วมกัน การที่คู่แต่งงาน จะประสบความสำเร็จในชีวิตคู่ นอกจากการประคับประคอง การปรับตัว และดำเนินชีวิตอย่างถูกหลักของชีวิตแล้ว คนไทยแต่โบราณ ยังเชื่อกันว่าฤกษ์มีส่วนทำให้ การกระทำกิจใด ๆราบรื่นและประสบความสำเร็จไปได้ด้วยดี เรื่อง ฤกษ์แต่งงาน ก็เช่นเดียวกัน ตามตำราโหราศาสตร์ กล่าวถึงการหาฤกษ์ ตั้งแต่ สู่ขอ ยกขบวนขันหมาก ไปจนถึงฤกษ์ส่งตัว การหาฤกษ์แต่งงาน จะดูทั้งวัน เดือน ปี ที่สมพงศ์กันระหว่าง บ่าว - สาว คำว่า "สมพงศ์" นั้น หมายความว่า การร่วมวงศ์ตระกูลกัน หรือการแต่งงานนั่นเอง
คนไทยนิยมจัดพิธีแต่งงานในเดือนคู่ ตามปฏิทินจันทรคติ และวันที่เหมาะสำหรับ จัดพิธีแต่งงานมากที่สุด คือ วันศุกร์ เพราะมีเสียงพ้องกับคำว่า "สุข" เชื่อว่าจะทำให้ครอบครัว มีความสุข ความเจริญ และยิ่งถ้าได้จัดในวัน อธิบดี และ วันธงชัย ก็จะยิ่งดี
วันที่คนไทยห้ามจัดแต่งงานคือวันอังคาร และ วันเสาร์ เพราะถือว่าเป็น "วันแรง" และวันพุธ ก็ถือว่าชื่อของวันมีความหมายเป็นวันแรงเช่นเดียวกัน อย่างไรก็ตาม วันที่มีฤกษ์ดีเลิศเหล่านี้ มีเพียงไม่กี่วัน ใน 1 ปี สำหรับคู่แต่งงานบางคู่ ที่ไม่อยากรอฤกษ์นาน ก็อาจจะถือเอา "ฤกษ์สะดวก" คือ ปลอดจากฤกษ์ไม่ดีทั้งหลาย

รายละเอียดของฤกษ์แต่งงาน
ฤกษ์แต่งงาน เป็นฤกษ์ที่มีพิธีรีตองมากกว่า ฤกษ์มงคล อื่นๆ เริ่มตั้งแต่ ฤกษ์หมั้น, ฤกษ์วันแต่งงาน, บางรายต้องหา ฤกษ์ขันหมากตอนเช้าก่อนเที่ยง, ฤกษ์รดน้ำ, เรียงหมอน ฯลฯการด ูฤกษ์แต่งงาน ของคู่บ่าวสาว จะต้องมีการนำดวงชะตาของทั้งสอง มาวางฤกษ์ไม่ให้จันทร์จร เป็นอริ มรณะ และวินาศกับ ดวงชะตาและจันทร์เดิมและไม่วางลัคนา ดวงฤกษ์ต้องไม่เป็นอริ มรณะ กับดวงชะตาเดิม และ วินาศกับคู่บ่าวสาว
โบราณท่านแสดงถึงการให้ ฤกษ์มงคล ที่ดี
ให้ใช้ดิถี 3, 5, 6, 7, 10, 11, 12 ดี
เดือนให้ใช้เดือน 1, 2, 5, 6
ฤกษ์ที่ให้ได้ ฤกษ์ 4, 5, 9, 10, 12, 13, 14, 15, 18, 19, 21
ลัคนาฤกษ์ ให้อยู่ในราศี พฤษภ เมถุน กันย์ ตุลย์ ธนู กุมภ์ ดี และต้องให้พระจันทร์เป็นชอบแก่ลัคนา คือ ไม่เป็นอริ มรณะ และ วินาศแก่ลัคนา
เดือนที่ห้ามให้ฤกษ์แต่งงาน
เดือน 6 เดือน 3 ห้ามให้ฤกษ์ขึ้น หรือแรม 4 ค่ำ
เดือน 7 เดือน 10 ห้ามให้ฤกษ์ขึ้น หรือแรม 8 ค่ำ
เดือน 5 เดือน 8 ห้ามให้ฤกษ์ขึ้น หรือแรม 6 ค่ำ
เดือน 11 เดือน 2 ห้ามให้ฤกษ์ขึ้น หรือแรม 12 ค่ำ
เดือน 9 เดือน 12 ห้ามให้ฤกษ์ขึ้น หรือแรม 10 ค่ำ
เดือน 1 เดือน 4 ห้ามให้ฤกษ์ขึ้น หรือแรม 2 ค่ำ

วันที่ห้ามให้ฤกษ์แต่งงาน
วันอาทิตย์ ห้ามขึ้น / แรม 12 ค่ำ
วันจันทร์ ห้ามขึ้น / แรม 11 ค่ำ
วันอังคาร ห้ามขึ้น / แรม 7 ค่ำ
วันพุธ ห้ามขึ้น / แรม 3 ค่ำ
วันพฤหัสบดี ห้ามขึ้น / แรม 6 ค่ำ
วันศุกร์ ห้ามขึ้น / แรม 12 ค่ำ
วันเสาร์ ห้ามขึ้น / แรม 12 ค่ำ

วันจม ไม่ดี
เดือน 5 / 10 วันพฤหัสบดี วันจม
เดือน 1 / 6 วันอาทิตย์ วันจม
เดือน 7 / 2 วันจันทร์ วันจม
เดือน 8 / 3 วันอังคาร วันจม
เดือน 9 / 4 วันพุธ วันจม
เดือน 11 วันศุกร์ วันจม
เดือน 12 วันเสาร์ วันจม

ขอขอบคุณข้อมูลดีๆ จาก www.tlcthai.com

พิธีแต่งงานแบบไทย

องค์ประกอบของขบวนขันหมาก

เครื่องขันหมากหมั้น
ขั้นตอนพิธีแต่งงานแบบไทยแต่งงานแบบไทย หลายคนเคยได้ยินแต่ขบวนขันหมากแต่ง แต่ไม่รู้ว่ามีขันหมาก สำหรับ พิธีหมั้นด้วยซึ่งพิธี ก็เหมือนเป็นการประกาศว่า ผู้ใหญ่ของทั้งสองฝ่ายเห็นชอบขบวนขันหมากหมั้น จะมีขันใส่หมาก และขันใส่ของหมั้น

ขันใส่หมาก จะมีหมากดิบ 8 ผล พลู 4 เรียง (เรียงละ 8 ใบ) หรืออาจใช้มากกว่านี้ก็ได้ ขึ้นอยู่กับธรรมเนียมของแต่ละท้องถิ่น ขอแค่ให้เป็นจำนวนเลขคู่

ขันใส่ของหมั้น ซึ่งในสมัยก่อน มักจะเป็นทองรูปพรรณ เครื่องเพชรพลอย สร้อยต่างหูกำไลหรือแหวนทองมรดก จากบรรพบุรุษ ห่อไว้ด้วยผ้าหรือกระดาษสีแดง ให้เรียบร้อย สวยงาม ก่อนบรรจุ ลงในขัน สมัยนี้เปิด ผ้าแดงออกมามีแต่ธนบัตรล้วนๆ หลายปึกเรียงซ้อนกัน ก็นับว่าเข้าทีเหมือนกัน

ขันประกอบ มีการเพิ่มขันที่สามเข้าไปเพื่อเป็นขันประกอบโดยบรรจุใบเงินใบทอง ถุงเล็กถุงน้อยที่ใส่ข้าวเปลือก ข้าวตอก ถั่วเขียว และงา (เป็นจำนวนคู่) ซึ่งจัดไว้เพื่อเอาความหมายเกี่ยวกับความเจริญรุ่งเรืองและความงอกงามในวันข้างหน้า ส่วนขันใส่หมาก ขันใส่ของหมั้น ขันใส่ข้าวเปลือก ถั่วงา และใบเงินใบทอง ทั้งหมดจัดแต่งอย่างประณีต อาจมีการเย็บใบตองจับจีบประดับด้วยมาลัย ดอกรักและบานไม่รู้โรยแล้วคลุมด้วยผ้าอย่างดีให้เรียบร้อยสวยงาม

การเจรจาหมั้นหมาย
เมื่อผู้ใหญ่ทางฝ่ายชายให้คนยกเครื่องขันหมากหมั้นลงจัดวางเรียบร้อยแล้ว จึงเจรจากับผู้ใหญ่ของฝ่ายหญิง แจกแจงว่าของที่นำ มาหมั้นมีอะไรบ้าง พอให้ผู้ใหญ่ฝ่ายหญิงเปิดดูข้าวของว่าถูกต้องครบถ้วนแล้ว ค่อยให้คนของฝ่ายตัวเองยกของทั้งหมดเข้าไปเก็บ ตามตัวเจ้าสาว ออกมารับหมั้น หลังจากนั้นจึงส่งภาชนะถาดขันทั้งหลายเหล่านั้นออกมาคืน ซึ่งส่วนใหญ่ครอบครัวฝ่ายหญิงมักเตรียม ของขวัญเล็กน้อยมีมูลค่า ต่างกันไปตามสถานะผู้รับไว้ให้ขบวนของฝ่ายชายครบทุกคนด้วย นอกจากนี้ในสมัยก่อนบ้านฝ่ายหญิงอาจ ต้องเตรียมพานใส่หมากพลูไว้ต้อนรับผู้ใหญ่ฝ่ายชายด้วย แต่เดี๋ยวนี้ไม่ค่อยมีใครกินหมาก ก็จะละไว้ไม่ต้องจัดเตรียมเรื่องของพิธีหมั้น มีบางกรณีที่ทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องต้องกัน ว่าจัดรวบเสียวันเดียวกับงานแต่งก็ได้ โดยยกขบวนทั้งของหมั้นของแต่งในคราวเดียวเพื่อ ความสะดวก สำหรับกรณีที่ไม่เคร่งครัดจะไม่มีหมากพลูของหมั้นขันถาดอะไรเลย แค่ล้วงหยิบกล่องใส่แหวนออกมาจากกระเป๋า เสื้อเท่านั้นก็ย่อมได้ ถ้าทำความเข้าใจกันไว้แล้วอย่างดีแล้วค่อยไปให้ความสำคัญกับรายละเอียดของงานแต่งเพียงอย่างเดียวก็พอ

เครื่องขันหมากแต่ง
ขันหมากงานแต่งก็คล้ายกันกับขันหมากหมั้น เพียงแต่มีเครื่องประกอบเยอะกว่า มีการจัดหมวดหมู่ต่างออกไป คือต้องจัดแยกเป็นขันหมากเอก และขันหมากโท ซึ่งฝ่ายเจ้าบ่าวจะทำหน้าที่ยกไป เพื่อมอบใหเกับครอบครัวของฝ่ายเจ้าสาว ขันหมากเอก ประกอบด้วยขันหมากบรรจุหมากพลู หรืออาจจัดแยกเป็นหมากหนึ่งขันและพลูอีกหนึ่งขันก็ได้ จากนั้นต้องมีขันเงินสินสอดตามจำนวนที่ได้ตกลงกันไว้ โดยบางตำราระบุว่า ควรจะต้องมีถุงเล็ก ถุงน้อยใส่ถั่วงา ข้าวเปลือก ข้าวตอกใสามาในขันนี้ด้วย แต่ธรรมเนียมบางแห่งจัดแยกกัน คือจัดเงินสินสอดใส่ห่อผ้าลงในขันหนึ่ง แล้วจัดถุงข้าวและถั่วงาลงขันอีกใบหนึ่ง แต่ไม่ว่าจะอย่างไรสิ่งสำคัญคือ ต้องตกแต่งให้เรียบร้อยสวยงาม เช่นประดับ มาลัยดอกรักบาน ไม่รู้โรย ใบตองประดิษฐ์ และมีผ้าคลุมไว้ทุกขันเพื่อความเหมาะสม และต้องจัดให้ขันบรรจุหมากพลูมีขนาดใหญ่กว่าขันอื่นๆ ด้วย นอกจากนี้ ขันหมากเอกประกอบด้วยพานผ้าไหว้และเตียบเครื่องคาวหวาน จัดไว้เป็นจำนวนเลขคู่ตามเคย พานไหว้ ได้แก่ พานใส่ผ้าสำหรับไหว้ผู้ใหญ่ฝ่ายหญิง โดยมากจัด 3 สำรับ สำรับแรกเป็นผ้าขาวสำหรับนุ่ง 1 ผืนและห่ม 1 ผืน เทียนและธูปหอม ดอกไม้อีกกระทง อันนี้สำหรับเซ่นไหว้ผีปู่ย่าตายาย ส่วนอีก 2 สำรับใช้ไหว้พ่อและแม่เจ้าสาว ไม่ต้องมีธูปเทียนและดอกไม้ กรณีที่ปู่ย่าตายายยังมีชีวิตอยู่ ก็ไม่ต้องจัดพานผ้าไหว้เซ่นบรรพบุรุษ หรือผ้าไหว้สำหรับพ่อตาแม่ยายแทนที่จะใช้ผ้าเป็นผืนอาจเปลี่ยนเป็นเสื้อผ้าที่ท่านจะนำไปใช้งานได้จริง เตียบ คือภาชนะชนิดหนึ่งสำหรับใส่เครื่องของกิน เป็นตะลุ่มที่มีปากผายออกและมีฝาครอบ เตียบเครื่องคาวหวานในเครื่องขันหมากเอก มีไว้เพื่อเซ่นไหว้ผีปู่ย่าตายายหรือผีบ้านผีเรือนของบ้านเจ้าสาว โดยให้จัดไว้ 4 เตียบ เตียบแรกจะใส่เหล้า 1 ขวด เตียบสองไก่ย่าง 1 ตัว เตียบสามใส่ขนมจีนน้ำยาและห่อหมกปลาเตียบสี่เป็นมะพร้าวอ่อน ส้ม กล้วย รวมกับขนมหวานชนิดอื่นๆ ซึ่งทั้งหมดนี้สามารถปรับเปลี่ยนได้ ด้วยแต่ละท้องถิ่นมีธรรมเนียมนิยมเรื่องอาหารต่างกันออกไปอยู่แล้ว ขอเพียงให้มีเหล้า 1 เตียบ และผลไม้ของหวาน 1 เตียบ ก็เป็นอันใช้ได้ ส่วนตัวเตียบนั้นอาจดัดแปลงเปลี่ยนเป็นพานหรือถาดก็ไใช้ได้เช่นกัน แต่ขอให้เตรียมผ้าสวยๆ ไว้คลุมปิดให้เรียบร้อยเป็นพอ (ในบางงานตัดการจัดเตียบออกไปเลยเพราะปู่ย่าตายายก็ยังอยู่กันครบแถมไม่ได้จัดงานที่บ้านจึงไม่ ต้องเซ่นไหว้ผีบ้านผีเรือน) ขันหมากโท เป็นเครื่องของประเภทขนมและผลไม้ บรรจุมาในขันหรือภาชนะอื่น เช่นถาดหรือ พาน ชนิดของขนมและผลไม้ไม่จำกัด ต่ส่วนมากมักใช้ชนิดที่นิยมในงานมงคลมีกล้วย ส้ม มะพร้าวอ่อน ขนมชั้น ฝอยทอง ข้าเหนียวแก้ว กะลาแม จัดเป็นคู่ทั้งจำนวนชิ้นขนม จำนวนภาชนะที่บรรจุ แล้วปักธงกระดาษสีแดงตกแต่งไว้ตรงกลางทุกขันหรือทุกถาด ลำดับขั้นก่อนหลังการจัดขบวนนั้น ต้องเริ่มต้นด้วยเถ้าแก่ของฝ่ายเจ้าบ่าว ตามมาด้วยคนยกขันหมากเอก ซึ่งต้องเรียงตามลำดับคือ คนยกขันหมากพลู ขันเงินสินสอด ขันผ้าไหว้ และเตียบ หลังจากนั้นถึงต่อท้ายด้วยคนยักขันหมากโทอีกที ที่เห็นกันบ่อยๆ จนแทบจะกลายเป็นสัญลักษณ์ของขบวนขันหมาก คือวงกลองยาวที่ตีฆ้องร้องรำนำหน้าขบวนกันมา สิ่งที่ช่วยสร้างสีสันอีกอย่าง ได้แก่ การตกแต่งหน้าขบวน ซึ่งนิยมใช้ต้นอ้อย 1 คู่ ถือเป็นการเอาเคล็ดเรื่องความหวาน ในบางท้องถิ่นใช้ต้นกล้วย 1 คู่แทน หมายถึงการมีลูกหลานมากมาย และที่ใช้ทั้งกล้วยทั้งอ้อยก็เหฌนกันอยู่บ่อยๆ ส่วนวงกลองยาวและต้นกล้วยต้นอ้อย หากสถานการณ์ ไม่อำนวย ไม่ต้องมีก็ได้ เพราะไม่ใช่องค์ประกอบสำคัญ แต่โดยส่วนมากก็มักจะอยากให้มีประกอบอยุ่ในขบวนด้วยเพื่อความสนุกสนานเฮฮาของทั้งเจ้าภาพและของแขกที่มาร่วมงาน ส่วนใหญ่แล้วผู้ทำหน้าที่ยกข้าวของเครื่อง ขันหมากเอกมักใช้ผู้หญิง ส่วนขันหมากโทจะเป็นชายหรือหญิงทำหน้าที่ยกก็ได้

การกั้นประตู

เป็นอีกเรื่องที่แรกเริ่มเดิมทีเป็นไปเพื่อความสนุก แต่ภายหลังแทบจะเป็นองค์ประกอบหลักของงานแต่งงานไปทีเดียว การกั้นประตู คือการขวางทางขบวนขันหมากฝ่ายเจ้าบ่าวไว้เมื่อเคลื่อนเข้ามาในเขตบ้านเจ้าสาว โดยใช้คนสองคนถือสิ่งของที่มีลักษณะยาวออกกางกั้นไว้ หากไม่มอบของกำนัลให้ ก็จะไม่ยอมให้ผ่านเข้าไปได้ การกั้นประตูจะต้องทำโดยญาติพี่น้องหรือลูกหลานในครอบครัวเจ้าสาว ส่วนใหญ่มักทำกัน 3 ครั้ง ครั้งแรกใช้ผ้ากางกั้นไว้ เรียกว่าประตูชัย ประตูที่สองใช้ผืนแพร เรียกว่า ประตูเงิน สุดท้ายกั้นด้วยสายสร้อยทอง เรียกว่า ประตูทอง ในแต่ละประตู เถ้าแก่ ของเจ้าบ่าวจะต้องเจรจาเพื่อมอบของขวัญ (ส่วนมากนิยมใช้ซองใส่เงิน) ก่อนจะผ่านประตูไปได้ ซึ่งมูลค่าของขวัญมักจะต้องสูงขึ้นตามลำดับด้วย

การรับขันหมาก
เมื่อขบวนขันหมากผ่านเข้ามาจนถึงตัวบ้านแล้ว ฝ่ายเจ้าสาวต้องส่งเด็กผู้หญิงถือพานบรรจุหมากพลูออกมาต้อนรับเถ้าแก่ฝ่ายเจ้าบ่าว เพื่อเป็นการรับขันหมากและเชิญให้เข้าสไปข้างใน เมื่อผู้ใหญ่ฝ่ายเจ้าสาวออกมาต้อนรับพูดคุย และรับรู้เครื่องของในขบวนแล้ว ก็รับข้าวของเหล่านั้นไว้ และทำการเปิดเตียบ (ในกรณีที่มีเตียบในขบวน) เพื่อจุดธุปเซ่นไหว้ต่อไป รายละเอียดขั้นตอนต่างๆ แต่ละท้องถิ่นก็ต่างกันไป ถ้าจะว่ากันโดยสรุปแล้ว เมื่อผู้ใหญ่ฝ่ายเจ้าสาวนับสินสอดครบถ้วนแล้ว ก็ต่อด้วยการให้เจ้าสาวกราบผู้ใหญ่ของทั้งสองฝ่าย แล้วจัดการเลี้ยงอาหารแขกที่มาร่วมงาน ซึ่งการเตรียมอาหารเป็นหน้าที่ของฝ่ายเจ้าสาว จากนั้นแจกของขวัญหรือซองเงินให้คนยกขันหมากมาในขบวน (รวมทั้งให้ตัวเถ้าแก่ฝ่ายชายด้วย)

การรดน้ำสังข์
ขั้นตอนการหลั่งน้ำสังข์ให้มีในวันยกขบวนขันหมาก หรือจัดแยกวันไว้ในภายหลังก็ได้ ขึ้นอยู่กับความสะดวก หรือ ฤกษ์ยามโดยเมื่อถึงเวลาที่กำหนด เพื่อนเจ้าบ่าวและเพื่อนเจ้าสาวจะพาคนทั้งสองมานั่งบนแท่นสำหรับหลั่งน้ำ แล้วเชิญประธานในพิธีจุดธูปเทียนจากนั้นสวมมงคลแฝดบนศรีษะเจ้าบ่าวเจ้าสาว แล้วโยงสายสิญจน์ไปยังหม้อน้ำมนต์เจิมหน้าผากด้วย แป้งเจิม แล้วเริ่มหลั่งน้ำสังข์ให้กับคู่บ่าวสาว อาจมีบางแห่งที่ปฏิบัติต่างกันไปบ้าง คือ ให้บ่าวสาวเป็นผู้จุดธูปเทียนบูชาพระแทน การรดน้ำสังข์นั้น จะรดเจ้าบ่าวหรือเจ้าสาวก่อนก็ได้ (แต่นิยมให้เจ้าบ่าวนั่งทางขวามือ)และจะรดบนศรีษะหรือบนมือที่มีพานดอกไม้รองรับอยู่ แต่เพื่อความเรียบร้อยจึงเป็นที่รู้กันว่าการรดบนศรีษะนั้นสงวนไว้ให้สำหรับผู้ใหญ่ประธานในพิธีผู้รดเป็นคนแรก และให้ศีลให้พรไปด้วย จากนั้นก็เป็นผู้ใหญ่ของทั้งสองฝ่าย ซึ่งจะให้พรไปพร้อมกับหลั่งน้ำ ส่วนคิวต่อๆ ไป มักเรียงลำดับตามอาวุโส ที่น่าสังเกตก็คือ ผู้หลั่งน้ำที่อายุรุ่นเดียวกันหรือยังไม่แต่งงานมักไม่นิยมให้พูดจาให้ศีลให้พรแก่คู่บ่าวสาว เมื่อเสร็จสิ้นพิธีการหลั่งน้ำสังข์แล้ว จะจัดให้มีงาน เลี้ยงฉลอง สนุกสนาน กันอย่างไร สำหรับเรื่องงานเลี้ยงงานแต่งงาน สมัยนี้การที่ฝ่ายเจ้าสาวจะลุกขึ้นมาทำอาหารสำหรับ งานแต่งเห็นจะมีน้อยเต้มที เพราะต้องใช้กำลังคนจำนวนมาก และสถานที่ในบ้านอาจไม่กว้างพอ ดังนั้น การจ้างบริษัทจัดเลี้ยงหรือร้านอาหารให้จัดการให้ จึงเป็นวิธีที่เหมาะกว่า ซึ่งรายการอาหารในงานแต่ง ไม่มีกำหนดตายตัวอะไร แล้วแต่ความชอบในท้องถิ่นหรือในครอบครัว เพียงแค่หลีกเลี่ยงอาหารรสจัดเกินควรและอาหารชื่อไม่เป็นมงคล เช่น ต้มยำต่างๆ ปลาร้าปลาแดก ตีนไก่ หอยขม ที่นิยมกันมาก ได้แก่ ขนมจีน เพราะเป็นเส้นยาว ให้ความหมายถึงชีวิตคู่ที่ยืดยาวนาน ส่วนขนมหวานงานแต่งนั้น นอกจากขนมชื่อมงคลต่างๆ แล้วยังมีขนมโบราณคือ ขนมกง ขนมชะมด และขนมสามเกลอที่มักใช้ในงานแต่งงานอยู่เสมอ ทั้งสามชนิดทำจากแป้งหรือถั่วบด ปั้นและทอดในน้ำมัน แต่ใ่ช้ส่วนผสมและวิธีทำต่างๆ กันไป ซึ่งร้านขนมไทยบางแห่งอาจยังพอทำเป็นอยู่บ้าง

พิธีส่งตัวเข้าหอ

เรื่องของการเข้าหอโดยหลักๆ ว่าด้วยพิธี 2 อย่าง นั้นคือ การปูที่นอน และการส่งตัว สมัยนี้มีหลายแห่งที่ถึงแม้จะจัดงานแต่งงานตาม ธรรมเนียมไทย แต่ก็ลดขั้นตอนพิธีเข้าหอเพื่อถือเคล็ดว่า บ่าวสาวจะได้มีชีวิตคู่ที่ดีเช่นเดียวกับผู้ใหญ่ที่เป็นแบบอย่างคู่นี้ เพราะบางทีแต่งไม่ได้ จัดกันที่บ้านของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง แต่จัดในสถานที่จัดงานอื่นๆ ครั้นจะวิ่งวุ่นหนีแขกหรื่อจากงานเลี้ยงฉลองเพื่อกลับมาทำพิธีเข้าหอที่บ้านเจ้าสาว (หรือบ้านเจ้าบ่าว) ก็จะเป็นไปได้โดยลำบาก บางรายทีการปลูกเรือนหอเพื่อรอย้ายเข้าไปอยู่ หากยังตกแต่งไม่เสร็จ ็ไม่รู้จะจัดพิธีเข้าหออย่างไร หรือกรณีที่ส่วนมากจัดงานเลี้ยงฉลองกันในโรงแรม โดยเจ้าบ่าวสาวพักค้างคืนเสียเลยในโรงแรมนั้น พิธีการต่างๆ เกี่ยวกับการเข้าหอก็อาจยุ่งยาก เกินกว่าจะเตรียมการได้อย่างครบถ้วน มีข้อสังเกตว่า ตามประเพณีดั้งเดิมนั้น เขาไม่มีการส่งตัวเข้าหอกันในวันแต่งงานทว่าต้องรอฤกษ์ดี สำหรับ การนี้โดยเฉพาะในวันหลัง ซึ่งบางทีนั้นก็อาจจะนอนหลายวันนับจากวันแต่งงานไปอีกก็ได้ พิธีปูที่นอน เป็นการจัดปูที่นอนในห้องหอคืนส่งตัว เพื่อความเป็นสิริมงคลแก่ชีวิตของคู่บ่าวสาวต่อไปในอนาคตเดิมนั้นพ่อแม่ฝ่ายเจ้าสาว จะเชิญผู้ใหญ่คู่สามีภรรยาซึ่งชีวิตครอบครัวมีความสุขสมบูรณ์ ซื่อสัตย์สุจริต ไม่เคยทะเลาะหรือขัดแย้งกัน ต้องมีลูกแล้วและลูกเป็นคนดีด้วย เพื่อถือเคล็ดว่าเจ้าบ่าวเจ้าสาวจะได้มีชีวิตคู่ที่ดีเช่นเดียวกัน ผู้ใหญ่ที่ทำพิธีปูที่นอนนี้ต้องอาบน้ำให้สะอาดแต่งตัวเรียบร้อยสวยงามดีก่อน แล้วจึงเข้ามาในห้องหอเพื่อจัดเรียงหมอน 2 ใบ แล้วปัดที่นอนพอเป็นพิธี ไม่จำเป็นต้องปูที่นอนเองทั้งหมด จริงๆ ก็ได้ จากนั้นจัดวางข้าวของ ประกอบพิธีลงบนที่นอนอันได้แก่ หินบดยาหรือหินก้อนเส้าซึ่งใช้ก่อไฟในครัว หมายถึงความหนักแน่น ฟักเขียว หมายถึงความอยู่เย็นเป็นสุขแมวคราว (แมวตัวผู้ที่อายุมากแล้ว) หมายถึงการอยู่กับเหย้าเฝ้ากับเรือนพานใส่ถุงข้าเปลือก งา ถั่วทองหรือถั่วเขียว ซึ่งล้วนหมายถึง ความเจริญงอกงาม และขันใส่น้ำฝน เป็นความเย็น ความสดชื่นชุ่มฉ่ำหรือบางแห่งอาจเพิ่มถุงใส่เงินด้วยในระหว่างจัดวางของ จะให้ศิลให้พร ไปด้วย จากนั้นผู้ใหญ่ทั้งคู่ก็จะนอนลงบนที่นอนนั้นฝ่ายหญิงนอนทางซ้าย ฝ่ายชายนอนทางขวา แล้วกล่าวถ้อยคำที่เป็นมงคลต่าง ๆ แก่ชีวิตคู่ การส่งตัว แต่ดั้งแต่เดิมมาผู้ใหญ่จะนำเจ้าสาวเข้ามาส่งตัวในห้องหอซึ่งเจ้าบ่าวเข้ามาคอยอยู่ก่อนแล้ว ไม่ใช่ว่าส่งทั้งเจ้าบ่าวเจ้าสาวเข้ามาพร้อมๆ กันเหมือนสมัยนี้ การส่งตัวไม่มีอะไรซับซ้อน ส่วนสำคัญของพิธีอยู่ที่คู่ผู้ใหญ่ซึ่งทำพิธีปูที่นอนนั้นพาเจ้าบ่าวเข้ามาในห้องหอ เจิมหน้าผากอวยพร จากนั้นค่อยนำเจ้าสาวเข้าห้องหอตามมา โดยเจ้าสาวต้องกราบพ่อแม่และญาติผู้ใหญ่ฝ่ายของตัวเอง เพื่อเป็นการขอพร เมื่อเจ้าสาวเข้ามา ในห้องหอแล้ว แม่เจ้าสาวต้องเป็นผู้พามามอบให้กับเจ้าบ่าว พร้อมพูดจาฝากฝังให้ช่วยดูแล จากนั้นจะกล่าวให้โอวาทเกี่ยวกับการใช้ชีวิตคู่ ในขั้นตอนนี้ ธรรมเนียมบางท้องถิ่นจะให้พ่อแม่เจ้าสาวเป็นผู้กล่าวบางแห่งก็ให้กล่าวทั้งพ่อแม่เจ้าสาวและเจ้าบ่าว หรือบางแห่งให้ผู้ใหญ่ คู่เดิมซึ่งทำพิธีปูที่นอนเป็นผู้กล่าวแทนพ่อแม่ไปเลยก็มีซึ่งพอให้โอวาทจบ ก็ถือเป็นอันเสร็จพิธี

ขอบคุณข้อมูลดีๆจาก http://www.centerwedding.com
ภาพประกอบจากอินเตอร์เน็ท

ขันหมากหมั้น และการแห่ขันหมาก

ขันหมากหมั้น ถือปฏิบัติกันมาแต่โบราณ จะถูกจัดทำหลังจากที่ฝ่ายชายได้มีการทาบทามฝ่ายหญิงเรียบร้อยแล้ว ฝ่ายชายจะต้องจัดทำขันหมากหมั้น เพื่อใส่สินสอดทองหมั้น และทำการแห่ขันหมากเพื่อทำ พิธีหมั้นฝ่ายหญิง

การจัดขันหมากหมั้นขันหมากหมั้น มี 2 ชุด รวมทั้งหมด 4 ขัน แบ่งออกเป็น ขันหมากหมั้น และ ขันของหมั้น การจัดขันหมาก นิยมจัดของหมั้นเป็นคู่ นอกจากนี้ยังมีต้นกล้วย ต้นอ้อย พานของไหว้ญาติผู้ใหญ่ ของไหว้ผี ดังนี้

1. ขันหมากหมั้น แบ่งเป็น
ขันหมากเอก คือ ขันหมากที่บรรจุหมากพลู ซึ่งคนโบราณมีไว้ใช้เคี้ยว และรับแขกเมื่อมาเยี่ยมเยียน มีไว้ในทุกบ้าน การจัดขันหมากอาจมีการจัดแตกต่างกันในแต่ละท้องถิ่น บ้างจัดมี หมากดิบ 8 ผล ใบพลู 8 ใบ บ้างจัดเป็น หมากดิบ 16 ผล ใบพลู 16 ใบ มักจัดเป็นเลขคุ่ หมายถึง การอยู่เป็นคู่

ขันหมากโท คือ ขันหมากที่บรรจุ อาทิ ข้าวเปลือก ถั่ว งา ส่วน ใบเงิน ใบทอง ใบนาค หมายถึง ความมั่งคั่ง ดอกรัก ดอกบานไม่รู้โรย หมายถึง การอยู่ครองรักครองเรือนด้วยกัน อย่างสุขสมบูรณ์

2. ขันของหมั้น แบ่งเป็น
ขันหมากเงิน คือ ขันที่บรรจุสินสอดของหมั้น ที่เป็นเงินสด ตามที่ฝ่ายชายได้ตกลงกับทางฝ่ายหญิงไว้เมื่อตอนไปคุยทาบทามสู่ขอ ฝ่ายเจ้าบ่าวมักจะใส่เงินเกินเล็กน้อย ตามความเชื่อว่า เงินงอกเงินเกิน เพื่อความสิริมงคล ที่เชื่อว่า ร่ำรวยเงินทอง ทำมาค้าขึ้น

ขันหมากทอง คือ ขันที่บรรจุสินสอดของหมั้น ที่เป็น ทอง สร้อย กำไล ต่างหูเพชร ต่างหูทอง แหวน และแหวนหมั้น

3. พานดอกไม้ ธูปเทียนใช้ธูปแพ เทียนแพ ส่วนดอกไม้นิยมใช้ดอกรัก และดอกบานไม่รู้โรย ใส่ในกระทงมีกรวยปิดตั้งไว้บนธูปแพ และเทียนแพ

4. ต้นกล้วย ต้นอ้อย
ต้นกล้วย 1 คู่ ต้นอ้อย 1 คู่ ที่ยังมีราก หน่อ ติดอยู่ เพื่อให้คู่บ่าว-สาว นำไปปลูกตามความเชื่อถือของโบราณ หากต้นกล้วย อ้อย ออกผลสมบูรณ์ เชื่อว่า มีความร่ำรวย มีความเป็นอยู่ที่ดี ครองรัก ครองเรือน มีลูกเต็มบ้าน หลานเต็มเมือง

5. พานผ้าไหว้พ่อแม่เจ้าสาว และญาติผู้ใหญ่ของเจ้าสาว
ไหว้ญาติผู้ใหญ่ผู้ชาย จัดเป็นผ้าขาวม้า หรือผ้าม่วงสำหรับนุ่ง
ไหว้ญาตผู้ใหญ่ผู้หญิง จัดเป็นผ้าแพรห่ม หรือ ผ้าไหม

6. จัดของสำหรับเซ่นไหว้ผี มักจะปักด้วยธงกระดาษสีแดงของไหว้จัดเตรียมไปพร้อมในขบวนแห่ขันหมาก มีดังนี้
ขนมต้ม 1 คู่
ขนมชั้น 1 คู่
ข้าวเหนียวถั่วงอก 1 คู่ (ข้าวเหนียวขาว ขูดมะพร้าวโรยหน้า)
ขนมนางเล็ด 1 คู่
ขนมฝักบัว 1 คู่
ข้าวเหนียวแดง 1 คู่
หัวหมู พร้อม หาง และ เล็บ 1 ชุด
ไก่ 1 ตัว
กล้วยน้ำว้า 4 หวี แบ่งเป็นถาดละ 2 หวี
เหล้าขาว 1 ขวด
พานหมาก พลู จีบ พร้อมยาสี 1 พาน
ผ้าขาวพับใส่พาน 1 พาน
นอกจากนี้อาจจะมีการจัด ขนม ผลไม้ อื่น ๆ อีกด้วย ทั้งนี้ในแต่ละท้องถิ่นอาจจะแตกต่างกันออกไป
ตามประเพณีของการเคลื่อนขบวนขันหมาก มักจะถือตามฤกษ์ โดยจะมีการเตรียมตั้งขบวนขันหมาก ถือของที่จัดเตรียมไว้ ตั้งแถวรอ เมื่อถึงเวลาฤกษ์ ก็จะเริ่มเคลื่อนขบวน
ตามประเพณีปฏิบัติกันมาแต่โบราณ ในขบวนแห่ขันหมากมักจะมีขบวนกลองยาว จุดประทัด โห่ร้องเสียงดัง มีการเต้น ร่าย รำ กันอย่างสนุกสนาน เพื่อเป็นสัญญาณบอกให้ทางฝ่ายหญิงทราบว่า ขบวนขันหมากกำลังเคลื่อนมาทำพิธีสู่ขอ เมื่อฝ่ายหญิงได้ยินเสียง ก็จะพาเจ้าสาวหลบอยู่ในห้อง รอจนกว่าเจ้าบ่าวจะผ่านประตูเงิน ประตูทอง เข้าไปรับออกมา

ขอบคุณข้อมูลดีๆจาก http://www.thaiweddingideas.com